Page 29 - อุตุนิยมวิทยาเพื่อการบิน4

28

บทที่ ๔

การให้บริการข้อมูลภาพถ่ายเมฆจากดาวเทียม (SATTLELITE PRODUCT)

่
็
้
ุ

การตรวจอากาศ เปนการเก็บข้อมูลสารประกอบตางๆ ของบรรยากาศนั้น จะกระทาไดจากจดตรวจอากาศ
ุ
่
ั
่
้
บนพื้นโลก และแตละจดตรวจ สามารถตรวจไดข้อมูลของบรรยายกาศในระดบตาๆ และภายในรัศมีไม่ไกลนัก
ประการสาคญ เราไม่สามารถสร้างจดตรวจอากาศให้เปนเครือข่ายครอบคลมทวโลกไดมากพอ โดยเฉพาะบริเวณ
้
ุ
ั่
ุ

ั
็
ทุรกันดาร เช่น ทะเลทราย หรือบริเวณมหาสมุทรที่กว้างใหญ่ หลายๆ แหงนั้นไม่มีข้อมูลอุตุนิยมวิทยา ภาพดาวเทียม
่
จึงช่วยให้สามารถตรวจพบสภาพอากาศต่างๆ ทไม่มีจุดตรวจอากาศได้
ี่
ภาพถ่ายเมฆจากดาวเทยมจะชวยให้การพยากรณอากาศมีประสทธิภาพสงยิ่งขึ้น เพราะสามารถมองเห็น
ู
ิ
์
่
ี
ี่
สภาพทางอุตุนิยมวิทยา ทเกิดขึ้นจริงในขณะนั้น ตามการถ่ายภาพในเวลาที่ก าหนด จงสามารถเปรียบเทยบความเร็ว
ึ
ี
ั
ื่
ื่

์
ี่
ั
ในการเคลอนตวของสภาพอากาศทปรากฏบนภาพได ทาให้การคาดการณไดว่าสภาพอากาศร้ายจะเคลอนตวถึง
้
้
ต าบลใด เวลาใด การแจงเตอนเพื่อเตรียมรับสถานการณ หรือการอพยพหนีภัยจากสภาพอากาศจะกระท าไดถูกต้อง
์
้
้
ื
ื
้
ิ
แม่นย าและมีเวลามากพอในการวิเคราะห์ และตดสนใจดานการบิน นักบินและผปฏิบัตงานในอากาศสามารถเลอก
ิ
ู้
ั
เส้นทางบินที่ปลอดภัยที่สุดได้ โดยพิจารณาจากภาพถ่ายเมฆจากดาวเทียม
ื
ุ
ี่
้
การใช้ดาวเทยมเพื่อกิจการอุตนิยมวิทยานั้น คอการให้ดาวเทยมทาหน้าทสะทอนปริมาณของแสงสว่างจาก

ี
ี
ิ
่

ิ่
ี
ดวงอาทตย์ และคลนความร้อนจากสรรพสงตางๆ บนพื้นโลก หลงจากนั้นดาวเทยมจะทาการแปลงปริมาณของแสง
ื่
ั
ั
ั
่
ู
ั
่
้
ื่
สว่าง และความร้อนเป็นสญญาณวิทยุคลนความถี่สง ขยายสญญาณดงกลาวแลวสงสญญาณนั้นลงมาสถานีรับ
ั
ภาคพื้นดิน
ดาวเทียมอุตุนิยมวิทยา HIMAWARI
ี
ุ
ื่
เป็นดาวเทยมอุตนิยมวิทยาชนิดวงโคจรคางฟ้า (Geostationary Meteorological Satellite) มีชอเป็น
้
ภาษาญี่ปุ่น HIMAWARI แปลว่าดอกทานตะวัน ประเทศญี่ปุ่นได้สงดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาดวงแรกเมื่อปี พ.ศ.๒๕๒๓
่
ี
ั
ุ
่
่
ขณะนี้ เป็นดาวเทยมลาดบท ๘ หรือ HIMAWARI – 8 มีการพัฒนาการสงข้อมูลภาพตอเนื่องทก ๑๐ นาท ซึ่งจะมี
ี

ี่
ต าแหน่งหรือข้อมูลภาพที่ครอบคลุมพื้นท ASIA และประเทศไทย จึงเปนดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาท กขอ.คปอ. น ามาใช ้
็
ี่
ี่
้
เปนข้อมูลประกอบการพิจารณา หรือวิเคราะห์และตดตามสภาวะอากาศไดอย่างเหมาะสม โดยมีแหลงข้อมูลจาก
่
็
ิ
ุ
Himawari Satellite of Japan Meteorological Agency (JMA) และจากกรมอุตนิยมวิทยา Weather Monitoring
Division (TMD)
ส าหรับข้อมูลภาพถ่ายเมฆจากดาวเทียมที่ กขอ.คปอ.ทอ. น ามาใช้ในการวิเคราะห์ดานอุตุนิยมวิทยา และการ
้
พยากรณ์อากาศนั้น มีหลายชนิดที่ที่น ามาใช้มีรายละเอียดดังนี้
ี่
๑. ภาพถายเมฆจากดาวเทียมชนิด VIS (Visible Imagery) เครื่องมือตรวจวัด (sensor) ทตดตงอยู่บน
ิ
่
ั้
ี
่
ื่
ั
้
ั
่
ดาวเทยมในยุคแรกๆ จะใชแบบ Visible sensor สามารถปรับรับสญญาณได ชวงคลนดงกลาวจะอยู่ในชวง 0.4 –
้
่
0.74 um การรับปริมาณรังสของการสะทอนของชวงคลน Visible นั้น ตว sensor จะปฏิบัตการในเวลากลางวัน
ิ
ื่
ั
้
ี
่
ั
ี่
ั
็
ื
ั
่
ั
เทานั้น เพราะตว sensor จะอาศยการสะทอนกลบของแสงอาทตย์ (หรือในตอนกลางคนทพระจนทร์เตมดวง
ิ
้
MoonLight Imagery ความเข้มของการสะท้อนกลับของวัตถุใดๆ จะขึ้นอยู่กับมุมของดวงอาทตย์ (Sun angle) ที่ตก
ิ
กระทบ ซึ่งมุมตกกรทบของดวงอาทตย์ขึ้นกับช่วงเวลาในแต่ละวัน, ปี และ ละติจูด
ิ
้
ี่
ุ
่
้
่
ี่
่
การสะทอนของวัตถุจะให้คาของความเข้มทแตกตางกัน (Brightness) เมฆจะคาการสะทอนมากทสด
ที่จะพบได้จากดาวเทยม ปริมาณคาการสะทอนของเมฆจะขึ้นอยู่กับความหนาของชั้นเมฆ (Optical Depth) เมฆทมี
ี
ี่
้
่
ความหนามากท าให้รังสีช่วงคลื่น Visible ส่งผ่านออกไปได้น้อย ความหนาของชั้นเมฆเพิ่มขึ้นเนื่องจาก
๑. ความหนาของชั้นเมฆเอง
๒. ความหนาแน่นของจ านวนอนุภาค
๓. อนุภาคเหลานั้นมีขนาดเล็ก
่
๔. อนุภาคส่วนใหญ่จะต้องอยู่ในสภาพของของเหลว