Page 67 - Climate

66

บทที่ 17

ภูมิอากาศตามฤดูกาลของประเทศไทย

1. ลักษณะภูมิอากาศโดยทั่วไป
ิ
ั
ภูมิอากาศของประเทศไทยอยู่ภายใต้อทธิพลของลมมรสุม คือ มีลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งพดเข้าสู่ประเทศ
ั
ไทยระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงกันยายน และลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งพดระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงเดือน
ั
กุมภาพนธ์ ลมมรสุมเป็นลมที่เกิดเนื่องจากความแตกต่างของระบบความกดอากาศสูงไปยังบริเวณความกดอากาศต่ำ
เปลี่ยนไปตามฤดูดังนี้
1.1 ในช่วงตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคมถึงกันยายน ในซีกโลกเหนือจะมีบริเวณความกดอากาศต่ำเกิดขึ้นแถบ
ภาคใต้และภาคตะวันออกของทวีปเอเชีย และมีบริเวณความกดอากาศสูงอยู่แถบมหาสมุทรอนเดียและแปซิฟกตอนใต้
ิ
ิ
ั
ื้
จึงมีลมพดจากบริเวณความกดอากาศสูงแถบน่านน้ำเข้าสู่พนแผ่นดินของทวีป เป็นลมตะวันตกเฉียงใต้ เนื่องจากลมนี้
พัดจากมหาสมุทรจึงเป็นลมที่มีความชุ่มชื้นนำฝนมาตกชุกทั่วไปในประเทศไทย
1.2 ในระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ ในซีกโลกเหนือทางตอนในของทวีปเอเชียกลายเป็นบริเวณ
ิ
ิ
ความกดอากาศสูง โดยมีศูนย์กลางอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศจีน แถบมหาสมุทรอนเดีย และแปซิฟคกลาย
ั
เป็นบริเวณความกดอากาศต่ำ ลมจึงพดจากตอนในของทวีปไปยังบริเวณน่านน้ำเป็นลมตะวันออกเฉียงเหนือ เนื่องจาก
ั
ลมนี้พดมาจากตอนในของทวีปจึงนำเอาความหนาวและแห้งมาสู่บริเวณต่างๆ ของประเทศไทย ยกเว้นแถบชายฝั่ง
ตะวันออกของภาคใต้ซึ่งลมมรสุมนี้พัดผ่านทะเลจีนใต้และอาวไทยมาก่อนจึงมีความชุ่มชื้นนำฝนมาตกแถบนี้
่
ั
ี
1.3 ส่วนในระหว่างเดือนกุมภาพันธ์จนถึงเมษายน จะมีลมอกกระแสหนึ่งพดจากทะเลจีนใต้เข้าสู่อ่าวไทย และ
ทางตะวันออกเฉียงใต้หรือใต้ของประเทศไทยซึ่งทำให้เป็นระยะที่มีอากาศร้อนและแล้งทั่วประเทศ
การเปลี่ยนจากฤดูหนึ่งเป็นอกฤดูหนึ่งนั้น จะมีระยะเวลาประมาณ 7-15 วัน ที่เรียกว่าระยะเปลี่ยนฤดูในระยะ
ี
ั
นี้ทิศทางลมจะแปรปรวน อาจมีกระแสลมฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งพดแทนที่ลมประจำฤดู ซึ่งถอยไปแล้ว
2. ฤดูกาล
โดยทั่วไปภูมิอากาศของประเทศไทยแบ่งได้เป็น 3 ฤดู คือ ฤดูฝน ฤดูหนาว และฤดูร้อนฤดูฝนมีระยะเกือบ

5-6 เดือน เป็นฤดูที่มีเวลานานกว่าฤดูอื่นๆ ส่วนฤดูหนาวและฤดูร้อนมีระยะเวลาสั้นเพียงประมาณ 3 เดือน
2.1 ฤดูฝน ฤดูนี้เริ่มเมื่อลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้พดเข้าสู่ประเทศไทย คือ ประมาณกลางเดือนพฤษภาคม
ั
และจะสิ้นสุดประมาณกลางเดือนตุลาคม เป็นเวลาประมาณ 5 เดือน แต่ในภาคใต้ในเดือนตุลาคมและเดือนพฤศจิกายน
ยังมีฝนตกชุกอยู่
2.1.1 ภาคเหนือ ฤดูฝนจะเริ่มประมาณสัปดาห์ที่ 3 ของเดือนพฤษภาคม และสิ้นสุดประมาณปลายเดือน

กันยายนหรือต้นเดือนตุลาคม ซึ่งระยะนี้ภาคกลางยังมีฝนตกหนักอยู่ รวมเวลาของฤดูฝนในภาคเหนือ มีประมาณ
ั
4-5 เดือน ฝนที่ตกในภาคเหนือเป็นฝนที่ได้จากลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ พดจากอาวเบงกอล และอาวไทย ปะทะภูเขา
่
่
ในภาคเหนือส่วนหนึ่งและอกส่วนหนึ่งเป็นฝนเกิดจากพายุดีเปรสชั่นจากทะเลจีนใต้เคลื่อนเข้าสู่อาวตังเกี๋ย และขึ้นฝั่ง
่
ี
เวียดนามแล้วเลยเข้ามาในแผ่นดินจนถึงภาคเหนือของประเทศไทยในระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงเดือนกันยายน เมื่อขึ้น
เดือนตุลาคมฝนจะเริ่มลดน้อยลงมากเพราะระยะนี้เป็นระยะเปลี่ยนฤดูจากฤดูฝนเป็นฤดูหนาวในภาคเหนือ
2.1.2 ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ในภาคนี้ฤดูฝนจะเริ่มในปลายเดือนพฤษภาคมหรือต้นเดือนมิถุนายน
และไปสิ้นสุดในต้นเดือนตุลาคม รวมระยะเวลาประมาณ 4 เดือนครึ่ง ภาคนี้ได้รับฝนอันเนื่องจากลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้

มีปริมาณไม่สูงมากนัก ทั้งนี้เพราะลักษณะภูมิประเทศของภาคนี้มีเทือกเขาเพชรบูรณ์และดงพญาเย็นอยู่ทางตะวันตก
และเทือกเขาสันกำแพงและพนมดงรักอยู่ทางใต้ซึ่งคอยกีดขวางไม่ให้ลมมรสุมเข้าถึงโดยสะดวก ลมมรสุมจะปะทะกับ
เทือกเขานี้ทำให้มีฝนทางด้านตะวันตกและด้านใต้ของภูเขาเป็นส่วนมาก เมื่อมรสุมผ่านเทือกเขาเหล่านี้ก็ลดปริมาณ
ไอน้ำในอากาศลงเสียมากแล้ว ฝนจากลมมรุสมตะวันตกเฉียงใต้ที่ตกในภาคนี้จึงมีเป็นส่วนน้อยและเป็นฝนที่ตกเฉพาะ