Page 69 - อุตุนิยมวิทยาเพื่อการบิน1

68

บทท 6
ี่
การทรงตัวของบรรยากาศ (Stability)

1. การทรงตัวของอากาศ

่
การที่นักบินทีมีความสามารถบังคับเครื่องบินให้บินไปได้ตรงทิศทางและเรียบ แม้ว่าเครื่องบินจะถูก
้
รบกวนจากแรงภายนอก เช่นกระแสลม หรือผลจากการบังคับเครื่องก็ตามลักษณะการบินนีเรียกว่าเครื่องบิน
้
์
่
มีการทรงตัวดี (Stable) แต่ในทางตรงกันข้าม เมื่อนักบินมีประสบการณนอยในการบังคับเครือง เมื่อประสบ
่
ภาวะวิกฤติเครืองบินจะเสียการทรงตัว เรียกว่า การทรงตัวไม่ดี (Unstable)
ในบรรยากาศ การไหลของกระแสอากาศในสภาพปกติจะไหลไปในทางระดับ แต่ถ้าการไหลของ
อากาศถูกรบกวนกระแสอากาศก็จะเปลี่ยนการไหล จากทางระดับสู่การไหลขึนหรือไหลลง และในไม่ช้าก็จะ
้
้
กลับมาไหลในทางระดับตามเดิม เราเรียกบรรยากาศขณะนีว่า มีการทรงตัวดี (Stability) แต่ถ้าบรรยากาศมี
การทรงตัวไม่ดี (Instability) การไหลของกระแสอากาศจะไม่ราบเรียบ เปนผลท าให้กระแสอากาศป่นปวน
่
็
ั
่
(Turbulence) ตัวอย่างเช่น ในเมฆพายุฝนฟาคะนองจะพบกับกระแสอากาศทีไหลขึ้นไหลลงอย่างรุนแรง
้
้
มีฟาแลบ ฟาร้อง และฝนหนัก บางครั้งอาจมีลูกเห็บเกิดขึนด้วย
้
้
่
้
ดังนั้นบรรยากาศที่มีการทรงตัวดีคือ บรรยากาศขณะที่อากาศถูกยกตัวให้สูงขึนหรือต าลง เมือหมด
่
่
แรงส่งนั้นแล้วอากาศนั้นจะกลับมาทีเดิม แต่ถ้าอากาศนั้นเคลือนทีต่อไปไม่กลับมายังทีเดิม บรรยากาศ
่
่
่
ขณะนั้นเรียกว่า ทรงตัวไม่ดี หรือ ไม่ทรงตัว (Unstable or Instability)
่
กล่าวอีกนัยหนึง การทรงตัวคือ ลักษณะของบรรยากาศทีต่อต้านการเคลื่อนทีในทางตั้ง ซึ่งขึนอยู่กับ
่
่
้
้
อุณหภมิและความชื้น (Moist air) ของอากาศด้วย ในรูปที 1 อากาศร้อนจะเบากว่า (ความหนาแนนนอย)
ู
่
่
้
อากาศเย็นและอากาศชืนจะเบากว่าอากาศแห้ง (Dry air) ดังนั้นถ้าอากาศอุ่นกว่าหรือชืนกว่า อากาศโดยรอบ
้
แล้วอากาศจะไหลขึนบรรยากาศตอนนั้นเรียกว่า อากาศทรงตัวไม่ดี ในทางตรงกันข้าม ถ้าอากาศเย็นกว่า
้
หรือแห้งกว่าอากาศโดยรอบ อากาศจะจมตัวลงบรรยากาศตอนนั้นจะมีการทรงตัวดี และบางทีอากาศก้อนนั้น
อาจจมตัวลงจนกระทั่งถึงจุดสมดุล (Equilibrium)

Figure 1 Moisture Content and Temperature Determine Weight of Air.