Page 92 - อุตุนิยมวิทยาเพื่อการบิน1

91

ู
5.3 ลักษณะภมิประเทศ (Topography)
ู
่
การเปลียนแปลงต่างๆ ของภมิประเทศ มีผลต่อการเปลียนคุณสมบัติของมวลอากาศ เช่น
่
้
่
ู
้
5.3.1 ภเขา การเปลียนแปลงคุณสมบัติ ของมวลอากาศจะมากหรือนอยขึนอยู่กับ
ความสัมพันธ์ระหว่าง ทิศทางการวางตัวและความสูงของแนวเทือกเขากับทิศทางการเคลือนตัวเข้ามาของ
่
มวลอากาศ
5.3.1.1 ด้านหนาภเขา (Windward side)
้
ู
้

้
้
่
ก. ความชืนในอากาศจะถูกลดจ านวนลง เนืองจากเกิดนาฟา เช่น มวล
่
้
อากาศทีมีความชืนมากเมื่อเคลื่อนตัวขึนตามลาดเขาด้านหนา ความชืนในมวลอากาศนั้นจะลดลง เมื่อเกิดการ
้
้
้
้
้
็

กลั่นตัวเปนนาฟา
่
ข. การทรงตัวของอากาศไม่ดี (Unstable) เนืองจากการยกตัวตามลาดเขา
(Orographic lifting) แม้ว่าความชืนจะลดลงระหว่างที่เกิดการกลั่นตัว ความร้อนถูกปล่อยออกมาด้วย เช่น
้
็
่
้
้
ความร้อนแฝง เนืองจากการกลั่นตัว การยกขึนนีเปนผลเนืองมาจากอากาศถูกท าให้ร้อนจากเบืองล่างด้วย
่
้
5.3.1.2 ด้านหลังภเขา (Leeward side)
ู
ู
ก. อากาศจะร้อนกว่า, แห้งกว่า ด้านหนาภเขา ความชื้นสูญเสียไปตั้งแต่
้
ู
่
ด้านหนาภเขาแล้ว เมืออากาศเคลือนตัวมาถึงด้านหลังภเขาจะร้อนขึ้นด้วยขบวนการอะเดียเบติก และ
่
้
ู
ปฏิกิริยาจากการอัดตัวของอากาศ (Compression)
่
่
ข. การทรงตัวของอากาศจะดีขึนเนืองจากการจมตัวลง ในกรณีทีมวลอากาศ
้
้
เคลื่อนตัวขนานกับเทือกเขาจะสูญเสียคุณสมบัติไปบ้างเล็กนอยเท่านั้น
5.3.2 ทะเลสาบ หรือมหาสมุทร (ที่ไม่แข็งตัว) ผลของการเปลี่ยนแปลงคุณสมบัติโดยทั่วไป
แล้วสามารถตรวจสอบได้จากด้านหลังลมของทะเลสาบนั้นๆ
่
5.3.2.1 เมือไซโคลนเคลื่อนตัวข้ามทะเลสาบ ยังผลให้มีการรวมตัวของกระแสอากาศ
และเกิดการก่อตัวของเมฆในแนวตั้งอย่างรุนแรง
ุ
้
่
5.3.2.2 เมฆทีเกิดขึนจะหนาประมาณ 5,000-6,000 ฟต ซึ่งจะท าให้เกิดฝนหรือหิมะ
ตกได้บริเวณทะเลสาบ หรือชายฝ่งใกล้เคียง
ั
็
5.3.2.3 เมฆ SC จะปกคลุมอยู่เปนแนวยาวหลายร้อยไมล์ทางท้ายลม (Downwind)
่
5.3.3 มหาสมุทร การเปลียนแปลงคุณสมบัติจะเกิดมากทีสุดเมือมวลอากาศเคลือนตัวไป
่
่
่
ปกคลุมเหนือมหาสมุทร
้
่
่
่

5.3.3.1 การเคลือนตัวของมวลอากาศฝายทวีปแถบขั้วโลก (cP) ไปยังนานนาแถบ
่
ขั้วโลก ความชืนและอุณหภมิจะเปลียนไปอย่างมาก
ู
้
ในฤดูหนาว
พื้นดินจะเย็นกว่านานนาในมหาสมุทร ดังนั้นอากาศจากพืนดินจะถูกท าให้ร้อนขึ้น
่
้

้
่
จากเบื้องล่าง ขณะที่มันเคลื่อนตัวมาปกคลุมเหนือนานนา ท าให้มวลอากาศนั้นไม่มีการทรงตัวในระดับต าๆ
้
่

้
่
้
่
ความชืนเปลียนแปลงอย่างรวดเร็วเนืองจากการไหลขึนของอากาศในทางตั้ง
ในฤดูร้อน
พืนดินจะร้อนกว่านานนาในมหาสมุทร ดังนั้นมวลอากาศฝายทวีปแถบขั้วโลกจะถูก
่

้
้
่
่
ท าให้เย็นลงจากเบืองล่าง ท าให้อากาศมีการทรงตัวดีในระดับต า
้