Page 62 - ทฤษฎีอุตุนิยมวิทยา
P. 62
58
ุ
4. การเกิดเมฆ เมฆเกิดจากสาเหตใหญ่ๆ 3 สาเหตุดังนี้
ี
4.1 การเกิดเมฆอันเนื่องมาจากการเย็นลงแบบอะเดยเบติก (Adiabatic cooling)
้
ี่
ดังนั้นการเจริญเติบโตของเมฆจึงใชเวลาไม่นานนักเมฆทเกิดด้วยสาเหตุนี้แยกออกไปได้อีกคือ
4.1.1 เมฆก่อตัวในทางตั้ง (Convective clouds) กระแสอากาศที่ไหลขึ้น บางทีเป็นผลอันเนื่องจาก
อากาศไม่ทรงตัว ถ้าหากอากาศที่ลอยตัวขึ้นได้รับความเย็นจนอุณหภูมิต่ำกว่าอุณหภูมิจุดน้ำค้าง (Dew point
temperature)
บนพื้นดิน เมฆ CU ที่ก่อตัวขึ้นเนื่องจากการเปลยนแปลงความร้อนประจำวันโดยปกตจะเริ่มเกิดใน
ี่
ิ
ตอนเช้าและก่อตัวไปเรื่อยๆ จนถึงสุดยอดในตอนบ่ายและเริ่มสลายตัวเมื่อพื้นดินเย็นลงในตอนเย็น
บนพื้นทะเล เมฆที่เกิดจากการก่อตัวในทางตั้งเกิดขึ้นเมื่อพื้นทะเลอุ่นกว่าอากาศเบื้องบนเมฆจะ
เกิดขึ้นได้ทั้งกลางวันและกลางคืน ทั้งนี้เนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิเพียงเล็กน้อยของพื้นทะเล เมฆ CU ท ี่
ั
ิ
ู
ุ
ั
เกิดขึ้นบ่อยที่สดบนพื้นทะเลนี้มักจะเกิดในฤดหนาว เมื่ออากาศจากพื้นดนไหลทบพื้นน้ำที่อุ่นกว่า เมฆที่เกิดขึ้นลกษณะ
นี้ในบางที่เกิดจากการเคลื่อนที่ในทางระดับ (Advection) ของอากาศเย็นทับอากาศอุ่นเสียก่อนแล้วจึงเกิดการยกตัว
ี
ในทางตั้งทหลัง บางทีก็เกิดจากการไหลสอบเข้าหากัน (Convergence) ของอากาศนอกจากนั้นยังเกิดขึ้นบริเวณความ
่
กดอากาศตำก็ได ้
4.1.2 เมฆที่เกิดจากแนวปะทะอากาศ (Frontal clouds)
4.1.3 เมฆที่เกิดจากลาดภูเขา (Orographic clouds)
ื
4.1.4 เมฆในกระแสอากาศปั่นป่วน (Turbulence clouds) กระแสอากาศปั่นป่วนคอ การแปรปรวนของ
ี
ี่
ลมที่ระดับที่มีแรงเสยดทาน การไหลขึ้นลงของกระแสอากาศจะทำให้เกิดการเปลยนแปลงอุณหภูมิของอากาศตามระยะ
สูง ถ้าหากอากาศที่มีความชื้นพอ ส่วนบนของกระแสอากาศปั่นป่วนบางทีก็จะเย็นลงจนอุณหภูมิเท่ากับอุณหภูมิ
จุดน้ำค้าง เมฆ ST หรือ SC จะเกิดขึ้นได ้
4.2 การเกิดเมฆเนื่องจากแผ่รังสออก (Outgoing radiation) การแผ่รังสีออกจากบริเวณที่อากาศมีความชื้น ทำ
ี
ให้อากาศเย็นลงจนทำให้เกิดเมฆได้ เมื่อเกิดเมฆขึ้นแล้ว การแผ่รังสีความร้อนจากหยดน้ำนั้น จะทำให้เมฆก่อตัวสูงขึ้นอีก
4.3 การเกิดเมฆอันเนื่องมาจากการเพิ่มความชื้นให้กับอากาศ เมฆชั้นต่ำบางส่วนจะเกิดขึ้นใต้เมฆก้อนใหญ่ๆ
ในขณะที่ฝนตก
5. เมฆที่ก่อตัวในทางตงอย่างรุนแรง (Extensive vertical development)
ั้
ที่สำคัญมี 2 ชนิดคือ TCU และ CB ความสูงของฐานจะอยู่ในระดบของ Low clouds ยอดจะสูงถึงระดบของเมฆ
ั
ั
ชั้นสูง
5.1 Towering Cumulus (TCU) เมฆ TCU คือเมฆ CU ที่อยู่รวมกันหลายๆ ก้อนมีการไหลขึ้นของกระแส
อากาศในทางตั้งมากกว่าเมฆ CU ก้อนเดียว มีลักษณะเป็นหอคอย สีขาว เมื่อต้องแสงแดด ภายในจะมีกระแสอากาศ
ปั่นป่วน น้ำแข็งเกาะเครื่องบิน และมีพายุฟ้าคะนองเกิดขึ้นด้วย
