Page 86 - อุตุนิยมวิทยาเพื่อการบิน1

85

4. แหล่งก าเนิดและคุณสมบัติของมวลอากาศ
4.1 แหล่งก าเนิดมวลอากาศแถบอาร์คติก (Arctic air mass : A)

่
มีลักษณะอากาศแห้งอยู่เบื้องบน อากาศเย็น และมีการทรงตัวดีในระดับต าๆ เนืองจากปกคลุมด้วย
่
้
้

้
้
หิมะ, นาแข็ง และบริเวณความกดอากาศสูง ลมพัดอ่อน ดวงอาทิตย์ขึนพ้นขอบฟาเปนบางวันและลับขอบฟา
็
เปนส่วนมากในฤดูหนาว มวลอากาศจึงมีโอกาสสัมผัสกับผิวพื้นทีอยู่เบื้องล่างเปนเวลานาน ส่วนในฤดูร้อนนั้น
็
่
็
็
้
อุณหภมิที่ผิวพื้นยังคงต าอยู่ และพื้นที่ที่ถูกล้อมรอบด้วยอากาศอุ่นโดยเฉพาะบริเวณที่รอบข้างเปนภาคพืน
ู
่
้
่
ทวีป ดังนั้นมวลอากาศส่วนใหญจึงถูกขังอยู่ ความชืนสัมพัทธ์มีค่าสูงท าให้เกิดหมอกและเมฆแผ่นปกคลุมอยู่ทั่วไป
4.2 แหล่งก าเนิดมวลอากาศฝายทวีปแถบขั้วโลก (Continental polar air mass : cP)
่

่
้
้
้
โดยทั่วไปแถบนีพืนดินปกคลุมด้วยหิมะและนาแข็ง มีบริเวณความกดอากาศสูงทีมาจากขั้วโลก

้
่
้
่
้
้
้
็
เคลือนตัวมาปกคลุม อากาศมีการทรงตัวดี มีความชืนนอย เนืองจากบริเวณนีมีพื้นนาเปนส่วนนอยบริเวณที ่
้
เกิดมวลอากาศแบบนีได้แก่ ไซบีเรีย (Siberian high) ปกคลุมอยู่แถบยูเรเซีย, ในอเมริกาเหนือแถบอลาสก้า
และแคนาดาตะวันตกถึงด้านตะวันออกของเทือกเขาร็อคกี (Canadian high) ซึ่งเปนมวลอากาศทีมีขนาดเล็ก
้
็
่
่
้
กว่าบริเวณไซบีเรีย ส่วนในซีกโลกใต้นั้นมวลอากาศชนิดนีไม่ค่อยมีความส าคัญ เพราะพืนทีส่วนใหญ ่
้
้

ประกอบด้วยพืนนา
้
่
4.3 แหล่งก าเนิดของมวลอากาศฝายมหาสมุทรแถบขั้วโลก (Maritime polar air mass : mP)
ิ
ได้แก่บริเวณทะเลเปด และไม่มีนาแข็งแถบละติจูด 60 องศาเหนือและใต้ บางครั้งมวลอากาศแถบ

้
่
ู
อาร์คติก และมวลอากาศฝายทวีปแถบขั้วโลกซึงมีอุณหภมิต า และมีความชืนนอย เคลือนตัวผ่านกระแสนา
้
้
่

้
่
่
่
็
่
้
้
เย็นมายังนานนาในบริเวณนีซึงอุ่นกว่า มวลอากาศจึงเปลี่ยนคุณสมบัติอย่างรวดเร็ว เปนการนาเอาความร้อน

และความชืนขึนไปได้ถึงระดับสูงๆ ซึ่งบริเวณดังกล่าวนี เปนบริเวณทีมีพายุเกิดขึนบ่อยได้
้
้
้
้
่
็
่
4.4 แหล่งก าเนิดของมวลอากาศฝายทวีปเขตร้อน (Continental tropical air mass : cT)
ครอบคลุมพื้นทีบริเวณละติจูด 25 องศาเหนือและใต้ เช่นทวีปอัฟริกาตอนเหนือ ด้านตะวันตกของ
่
่
้
ออสเตรเลีย ตอนกลางของอเมริกาใต้ พืนทีส่วนใหญเปนแผ่นดินแห้งแล้งมาก กระแสลมมีก าลังอ่อน ปกคลุม
็
่
ด้วยระบบการหมุนเวียนแบบ Anticyclone อากาศจึงจมลงในระดับข้างบน อากาศค่อนข้างแห้งโดยตลอดจน
ถึงระดับสูงๆ ฝนไม่ค่อยตก มวลอากาศนีมักจะมาจากทะเลทราย เช่น มาจากทะเลทรายสะฮารา (Sahara),
้
็
่
การาฮาริ (Karahari) ในทวีปอัฟริกา ทะเลทรายอาราเบียน (Arabian) ในประเทศอียิปต์ เปนมวลอากาศทีแห้ง
และร้อน