Page 20 - อุตุนิยมวิทยาเพื่อการบิน1
P. 20
19
ู
่
่
้
เมืออุณหภมิจุดนาค้างต ากว่าจุดเยือกแข็งจะเรียกว่าจุดนาค้างแข็ง (Frost point) ซึงค่าแตกต่าง
่
้
้
็
ู
่
้
ู
ระหว่างค่าอุณหภมิของอากาศทีแท้จริง และค่าอุณหภมิจุดนาค้างจะเปนเครื่องชีว่าอากาศใกล้จะอิ่มตัวแล้วหรือไม่
่
ซึงค่าแตกต่างของอุณหภมิทั้งสองดังกล่าวแล้วจะเรียกว่า ช่วงห่าง (Spread) หรือ Dew point depression
ู
ู
และเมือค่าความชืนสัมพัทธ์เพิ่มขึนจนกระทั่งมีค่า 100% แล้ว ค่าช่วงห่าง (Spread) ระหว่างอุณหภมิ และ
่
้
้
อุณหภมิจุดนาค้างจะมีค่าเท่ากับ 0
ู
้
่
็
้
ู
็
ค่าอุณหภมิจุดนาค้างใช้เปนข้อสังเกตในการรายงานข่าวอากาศเพือการบินด้วยเนืองจากว่าใช้เปน
่
้
่
่
่
เครืองชีให้หนวยบินมีการเตรียมพร้อมส าหรับการเกิดหมอก และเมฆชั้นต าได้ทุกเวลาเมือค่าอุณหภมิ
่
ู
่
้
º
่
ู
ของอากาศ กับอุณหภมิจุดนาค้างมีช่วงห่างกันประมาณ 1.4 C และลดลงเรือยๆ ในทางตรงกันข้าม เมือ
ู
อุณหภมิของอากาศเพิ่มสูงขึ้น ประกอบกับช่วงห่าง (Spread) ระหว่างค่าอุณหภมิทั้งสองยิ่งเพิ่มมากขึน
้
ู
่
่
่
หมอกและเมฆชั้นต าก็จะค่อยๆ สลายตัวไป เนืองจากว่าอากาศสามารถทีจะรับไอนาได้เพิ่มมากขึน
้
้
6. ความดันไอนา หรือความกดไอนา (Water vapor pressure)
้
้
่
ถ้าหากว่ามีอากาศปะปนกันหลายชนิด เช่นอากาศในชั้นบรรยากาศหนึง ความกดอากาศทีเกิดขึนใน
้
่
ส่วนผสมนั้นจะเท่ากับผลรวมของความกดของแต่ละแก๊สในปริมาตรนั้น ส่วนความกดทีเกิดขึนจากไอนา
่
้
้
้
เรียกว่าความดันไอนา และถ้าอากาศนั้นอิ่มตัวแล้วความกดของไอนาในที่นั้น เรียกว่าความกดไอนาอิ่มตัว
้
้
้
หรือ ความดันไอนาอิ่มตัว (Saturation vapor pressure)
้
ตามทีทราบแล้วว่าอากาศอุ่นสามารถรับไอนาได้มากกว่าอากาศเย็น ดังนั้นความกดไอนาอิ่มตัว
่
้
จึงเพิ่มขึ้นตามการเพิ่มของอุณหภมิ นอกจากนียังขึ้นอยู่กับพืนผิวของนาอีกด้วย กล่าวคือ ความกดไอนา
้
้
้
้
ู
่
้
่
้
้
้
่
้
้
่
อิ่มตัวบนพืนผิวนาทีขรุขระจะมีค่ามากกว่าบนพืนผิวนาทีราบเรียบ ทีผิวนาบริสุทธิ์จะมากกว่าทีผิวนาปนเกลือ
้
่
้
่
่
้
่
ู
ที่ผิวนาทีมีอุณหภมิต ากว่าจุดเยือกแข็งจะมากกว่าทีผิวของนาแข็ง ดังนั้นเมือกล่าวถึงความดันไอนาอิ่มตัว
่
หรือความกดไอนาอิมตัว มักจะหมายถึงทีผิวของนาบริสุทธิ์
้
่
้
่
7. กรรมวิธทนาไปสู่การอิมตัวของไอนา (Processes leading to saturation)
ี
้
่
ี
อากาศจะอิ่มตัวได้นั้นมี 3 วิธี คือ
7.1 การท าให้เย็นลง (Cooling) เมืออากาศถูกท าให้เย็นลงมีอุณหภมิเท่ากับอุณหภมิจุดนาค้าง การ
้
ู
ู
่
กลั่นตัวก็จะเกิดขึน และถ้าท าให้อากาศเย็นลงมากกว่านีจะเกิดเปนอากาศเกินจุดอิ่มตัว การท าให้เย็นลงนี ้
็
้
้
่
่
่
่
็
เปนวิธีการทีส าคัญทีสุดในบรรยากาศทีท าให้เกิดการกลั่นตัวขึ้น ซึงจะนาไปสู่การเกิดเมฆไม่ว่าการเย็นลง
็
จะเปนแบบการแผ่รังสี หรือการเย็นลงโดยการขยายตัว (Expansion)
้
7.2 การเพิ่มความชืน (Supply of humidity) เข้าไปในอากาศ จะท าให้อากาศนั้นอิ่มตัว
่
7.3 การรวมกับอากาศทียังไม่อิ่มตัว (Mixing with other unsaturated air)
้
็
ทั้ง 3 วิธีนีบางครั้งก็เกิดร่วมกันไม่จ าเปนจะต้องโดยวิธีใดวิธีหนึง เช่นการอิ่มตัวจะเกิดจากการท าให้
่
้
เย็นลง และขณะเดียวกันก็เกิดจากการให้ความชืนเข้าไปอีกด้วยก็ได้
ี
่
่
ื
8. นาทมีอุณหภูมิต ากว่าจุดเยอกแข็ง (Supercooled water)
้
º
้
บางครั้งท าให้นาเย็นลงต ากว่า 0 C แต่ก็ยังไม่แข็งตัว เรียกนานั้นว่า Supercooled water ในการ
่
้
้
º
ทดลองจะพบว่าบางครั้งท าให้เย็นลงถึง -40 C ก่อนจึงจะแข็งตัว สังเกตจากการเกิดนาแข็งบนเครืองบินจะ
่
º
พบว่าหยดนาจะเย็นถึง -55 C ก็มี
้
็
ู
้
้
หยดนาที่มีอุณหภมิต ากว่าจุดเยือกแข็ง SUPERCOOLED DROPLET หมายถึงหยดนาที่ยังคงเปน
่
º
่
ของเหลวอยู่ แต่อุณหภมิต ากว่า 0 C และมักจะพบในอากาศทีไม่ทรงตัว UNSTABLE มากๆ
่
ู
