Page 53 - อุตุนิยมวิทยาเพื่อการบิน1

52

่
2.3 ลมกระโชก (Gusts) คือ ลมทีมีความเร็วเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว และมีค่าความเร็วลมสูงสุด
่
และต าสุดต่างกัน 10 นอต หรือมากกว่าในช่วงเวลา 10 นาที ของการตรวจอากาศ
่
่
้
2.4 ลมแรง (Squalls) คือ ลมทีมีความเร็วเพิ่มขึนอย่างทันทีทันใด และมีคุณสมบัติดังนี ้
ก. จะต้องมีความเร็วลมสูงกว่าค่าความเร็วลมโดยเฉลียอย่างนอย 15 นอต
้
่
ข. ความเร็วลมสูงสุด จะต้องเท่ากับ 20 นอต หรือมากกว่า
ค. เกิดขึนและคงอยู่อย่างนอย 1 นาที หรือมากกว่า
้
้
่
รายละเอียดต่างๆ ทีเกี่ยวกับลม สามารถหาอ่านได้ในหนังสือการตรวจอากาศผิวพื้นของศูนย์ข่าว
อากาศ กองข่าวอากาศ กรมควบคุมการปฏิบัติทางอากาศ

3. แรงทมากระท าและเกี่ยวข้องกับลม
ี่
่
3.1 แรงคอริโอลิส (Coriolis force) ขณะที่โลกมีการเคลือนที่จากตะวันตกไปตะวันออก เมือมีลมพัด
่
หมายความว่า ความเร็วระหว่างการไหลของอากาศกับการเคลื่อนที่ของโลกไม่เท่ากันดังนั้นลมสงบ หมายถึง
่
่
อากาศเคลื่อนทีไปด้วยความเร็วเท่ากับการเคลื่อนทีของโลก
ถ้าโลกไม่มีการหมุนลมจะพัดจากความกดอากาศสูงไปยังความกดอากาศต าโดยตรง แต่เมือโลกมี
่
่
่
่
่
การหมุน อากาศทีเคลือนทีไปบนพื้นโลกจะมีการเบี่ยงเบนไป หรือวัตถุใดก็ตามที่เคลือนที่ไปโดยอิสระจะมี
่
่
่
การเบี่ยงเบนไปเสมอ เมือเปรียบเทียบกับการหมุนของโลก และถ้ามองจากจุดจุดหนึงที่อยู่นอกโลกจะมอง
่
้
็
็
่
เห็นสิ่งทีเคลือนทีนั้นเดินทางเปนเส้นตรง แต่ถ้ามอง ณ ทีจุดใดจุดหนึงบนพืนโลกจะมองเห็นเปนเส้นโค้ง
่
่
่
็
้
่
่
่
็
ดังนั้นแรงนีจึงเปนแต่เพียงแรงปรากฏให้เราเห็น แต่การเบียงเบนของวัตถุทีเคลื่อนทีนั้นเปนความจริงแรงทีท า
่
็
้
่
่
ให้เกิดการเบียงเบนนีเราเรียกว่า แรงคอริโอลิส (The coriolis force) ชือนีตั้งให้เปนเกียรติแก่ผู้ค้นพบคือ
้
G.G. CORIOLIS ซึ่งเปนนักฟสิกส์ ชาวฝรั่งเศส
็
ิ
จากการทดลองพบว่า ในซีกโลกเหนือ
่
แรงนีจะตั้งฉากกับทิศทางการเคลือนที และมี
่
้
ทิศทางเบนไปทางขวามือส่วนในซีกโลกใต้จะ
เบนไปทางซ้ายมือ ดังนั้นในซีกโลกเหนือ
อากาศทีเคลื่อนที่จากเส้นศูนย์สูตรไปยังขั้วโลก
่
เหนือจะเบนไปทางขวามือ และในที่สุดลมจะไม่
่
พัดไปทางทิศเหนือแต่จะกลายเปนลมทีพัดจาก
็
ตะวันตกไปตะวันออก และลมที่พัดจากขั้วโลก
เหนือมายังศูนย์สูตรจะเบนไปทางขวามือ จน
็
่
กลายเปนลมทีพัดจากตะวันออกไปตะวันตก
์
่
ปรากฏการณนีจะตรงกันข้ามเมืออยู่ในซีกโลก
้
็
ใต้ค่า Coriolis force จะมีค่าเปนศูนย์ทีเส้นศูนย์
่
สูตร และมีค่ามากที่สุดทีขั้วโลก ขนาดของแรง
่
รูป (Coriolis force) จะเพิ่มขึ้นถ้าลมมีอัตราเร็วสูง วัตถุใดก็ตามที ่

่
เคลือนที่ไปทางเหนือ จากละติจูดต าไปยังละติจูดสูง วัตถุนั้นจะค่อยๆ เบี่ยงเบนไปทางขวามือ และมีค่าการ
่
้
็
้
่
้
เบียงเบนมากขึนในละติจูดสูงขึนไป ทั้งนีเปนเพราะว่าอัตราเร็วในการหมุนของโลกที่ศูนย์สูตรมีค่ามากกว่า
่
่
้
่
้
อัตราเร็วทีขั้วโลก แต่ถ้าวัตถุไม่มีการเคลื่อนที แรงนีจะมีค่าเท่ากับศูนย์ ไม่ว่าวัตถุจะอยู่ที ณ จุดใดๆ บนพืนโลก
ดังนั้นจึงสรุปได้ว่าเมื่อลมมีอัตราเร็วมากขึนการเบียงเบนก็จะมากขึนด้วย
้
่
้