Page 55 - อุตุนิยมวิทยาเพื่อการบิน1

54

4. ลมจีโอสโตรฟ ิ ค (Geostrophic wind)

่
่
่
่
่
่
เราพิจารณาลมทีเคลือนทีอยู่ในแนวระดับมีความเร็วคงทีในเงือนไขทีว่า ไม่มีแรงเสียดทานการ
เคลื่อนทีเปนเส้นตรงจึงไม่มีแรงหนีศูนย์กลาง ไม่มีอัตราเร่ง ไม่มีแนวลมสอบหรือแนวลมแยก ดังนั้นจะเห็นว่า
็
่
่
่
แรงต่างๆ ทีกระท าต่อมวลอากาศดังกล่าวก็คือ แรงที่เกิดเนืองจากความชันของความกดอากาศ (Pressure
้
gradient) และแรงคอริโอลิส (Coriolis force) สองแรงนีเท่านั้น
้
ถ้าหากขนาดของแรงความชันความกดอากาศ และแรงคอริโอลิส ทั้งสองแรงนีเท่ากัน และมีทิศ
ทางตรงข้าม แรงความชันความกดอากาศ จะหักล้างกับแรงคอริโอลิส ท าให้ลมไม่เบี่ยงเบนไปทางซ้ายหรือขวา
่
เราเรียกการเคลื่อนทีของอากาศภายใต้สภาวะสมดุลของแรงทั้งสองว่า ลมจีโอสโตรฟค (Geostrophic wind)
ิ
(ดังรูป)

่
้
มีกฎอยู่กฎหนึงเรียกว่า Buys-Ballot's Law มีใจความว่าในซีกโลกเหนือ ถ้าเราหันหนาไปตาม
ลม (Down stream) เราจะพบว่า Low pressure อยู่ทางซ้ายมือ และ High pressure อยู่ทางขวามือ แต่ในซีก
โลกใต้จะกลับตรงข้ามกัน
ตามทีทราบแล้วว่ามี Geostrophic wind ได้นั้นจะต้องไม่มี Friction ฉะนั้นจึงพอคาดการณได้ว่าลมนี ้
์
่
ุ
้
จะเกิดขึนได้เหนือระดับ Friction นั่นคือเหนือระดับ 2,000 ฟตขึนไป เนืองจากแรงคอริโอลิสมีค่าเปนศูนย์ที ่
้
็
่
ิ
เส้นศูนย์สูตร ดังนั้นลมจีโอสโตรฟคไม่เกิดทีบริเวณเส้นศูนย์สูตร
่
ิ
ุ
4.1 ซปเปอร์และซับจีโอสโตรฟค (Super and Sub geostrophic flow)
่
จะเกิดได้ต่อเมือเส้น Isobars หรือ Contours เปลียนอย่างทันทีทันใด ซึงท าให้มวลอากาศเปลียน
่
่
่
ความเร็ว เงื่อนไขในการเกิดนั้นจะต้องมี :-
1. ไม่มีอัตราเร่ง
่
็
2. เคลื่อนทีในแนวระดับ และเปนเส้นตรง
3. ไม่มีแรงเสียดทาน Super geostrophic flow