Page 51 - Climate

50

ทิวเขาทางตะวันออกสุดของภาคเหนือ ได้แก่ทิวเขาหลวงพระบาง ใช้เป็นแนวแบ่งพรมแดนประเทศ
ไทย-ลาว เป็นต้นน้ำลำธารที่สำคัญของแม่น้ำน่านและสาขา นอกจากนั้นยังปันน้ำไปสู่ลุ่มแม่น้ำโขงด้วย ระหว่างทิวเขา

ผีปันน้ำตะวันออก กับทิวเขาหลวงพระบางมีที่ราบหุบเขาเล็กๆ หลายแห่ง เป็นที่ราบลุ่มน้ำของแม่น้ำน่าน มีแม่น้ำน่าน
ไหลผ่าน
ิ
่
ทางตอนเหนือของทิวเขาผีปันน้ำ เป็นบริเวณที่ราบลุ่มแมน้ำเป็นผืนต่อเนื่องกัน คือที่ราบลุ่มแมน้ำอง
่
ื่
แม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวกในจังหวัดเชียงรายและพะเยา เป็นที่ราบกว้างใหญ่กว่าจังหวัดอนๆ ในภาคเหนือ ลำน้ำ
สายต่างๆ นี้ไหลผ่านที่ราบ มีลักษณะเป็นโค้งตวัด (Meander) อยู่หลายแห่ง บางแห่งลำน้ำไหลตัดทางใหม่ ลำน้ำเก่า
เกิดเป็นทะเลสาบรูปแอก (Oxbow lake) รวมทั้งมีที่ราบลุ่มน้ำขังอยู่ด้วย เช่น กว๊านพะเยา จังหวัดพะเยา และเวียง
หนอง จังหวัดเชียงราย
ิ
่
ทิวเขาทงหมดที่กล่าวมานี้ ปันน้ำออกไปสู่ลุ่มแมน้ำต่างๆ 3 ลุ่มน้ำ คือ ทางเหนือมีแม่น้ำอง แม่น้ำกก
ั้
น้ำแม่ลาว น้ำฝาง น้ำสาย น้ำรวก ไหลลงสู่ลุ่มแม่น้ำโขง น้ำปาย น้ำยวม แม่น้ำเมยไหลลงสู่แม่น้ำสาละวิน ทางตะวันตก
แม่น้ำปิง วัง ยม น่าน และสาขาไหลลงสู่ลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาทางใต้
ื้
เนื่องจากพนที่ภาคเหนือส่วนใหญ่เป็นภูเขาล้อมรอบ ที่ราบหุบเขาต่างๆ เมื่อลำน้ำไหลจากที่สูงลงมาถึง
ที่ราบลุ่มน้ำในหุบเขา กระแสน้ำจะลดความเร็วลงกว่าเดิมมาก ตะกอนต่างๆ ที่ลำน้ำพดพามาจะตกทับถมกนมากใน
ั
ั
บริเวณปากช่องเขา เกิดเป็นที่ราบดินตะกอนรูปพด (Alluvial Fans) อยู่หลายแห่ง
ั
ที่ราบลุ่มแม่น้ำในภาคเหนือปัจจุบันเป็นบริเวณพนที่ที่สำคัญที่สุดของภาค ประชากรอยู่กันหนาแน่นใน
ื้
ที่ราบหุบเขา เพราะเป็นบริเวณที่ราบดินตะกอนที่อุดมสมบูรณ์ เหมาะแก่การเกษตรกรรม

3.2 ภาคกลาง
ั
ภาคกลางเป็นบริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำที่มีแนวที่สูง หรือภูเขาล้อมรอบในลักษณะคล้ายตัวอกษรยู (U) คว่ำ
คือ ทางตอนเหนือสุดของภาคได้แก่ทางตอนเหนือของจังหวัดสุโขทัย เป็นแนวทิวเขาเล็กๆ ต่อเนื่องกับทิวเขาผีปันน้ำ
ซึ่งเป็นแนวลงมาจากจังหวัดอตรดิตถ์และแพร่เป็นขอบสูง ทางตะวันตกของภาคมีภูเขาโดดๆ เนินเขาและที่ราบลูกคลื่น
ุ
ลาดเอยงต่อเนื่องมาจากทิวเขาถนนธงชัยและทิวเขาตะนาวศรีในภาคตะวันตก ทำให้พนที่ลาดเอยงไปทางตะวันออกสู่
ี
ื้
ี
แม่น้ำเจ้าพระยา และสาขา ส่วนทางตะวันออกของภาคมีทิวเขาเพชรบูรณ์ และทิวเขาดงพญาเย็น เป็นขอบกั้นลงมาถึง
่
ื้
ี
ทิวเขาสันกำแพง ทางจังหวัดนครนายก ทำให้พนที่ขอบด้านนี้ลาดเอยงไปทางตะวันตกลงสู่ลุ่มแมน้ำเจ้าพระยาและ
่
สาขาเช่นเดียวกัน ภูมิประเทศโดยส่วนรวมจึงเป็นแองลุ่มน้ำและเอียงลงไปทางใต้เล็กน้อย
ภูมิประเทศของภาคกลางส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่มที่เกิดจากลำน้ำหลายสายพดพาเอาเศษหินกรวด ทราย
ั
ตะกอนดิน จากที่สูงทั้งทางเหนือ ทางตะวันตก และทางตะวันออก เข้ามาทับถมในแองแผ่นดินที่เรียกว่าแองเจ้าพระยา
่
่
เป็นเวลานานนับล้านปี แม่น้ำที่พดพาเอาตะกอนจากทางเหนือมาทับถมได้แก่ แม่น้ำปิง ยม และน่าน (แม่น้ำวังรวมกับ
ั
แม่น้ำปิงในจังหวัดตากแล้ว) แม่น้ำที่พดพาเอาตะกอนมาจากทางตะวันตก ได้แก่ แม่น้ำแม่กลอง แม่น้ำสะแกกรัง
ั
ั
่
ส่วนแม่น้ำที่พดพาเอาตะกอนมาจากทางตะวันออก ได้แก แม่น้ำป่าสัก แม่น้ำลพบุรี แม่น้ำบางปะกง เป็นต้น แอง
่
แผ่นดินนี้ถูกตะกอนน้ำพามาทับถมขึ้นเรื่อยๆ จนในที่สุดอยู่เหนือระดับน้ำทะเล กลายเป็นที่ราบต่อเนื่องเป็นผืน
ุ
เดียวกัน กินอาณาบริเวณตั้งแต่ที่ราบทางใต้ของจังหวัดอตรดิตถ์ลงไปจนจดอ่าวไทย นับเป็นพื้นที่ราบลุ่มน้ำที่กว้างขวาง
กว่าภูมิภาคอื่นๆ ของประเทศ เป็นแหล่งทำการเกษตรที่สำคัญของประเทศ
พื้นที่ภาคกลางอาจแบ่งเขตย่อยออกได้เป็น 3 เขต คือ
1) เขตที่ราบภาคกลางตอนบน ประเทศบริเวณนี้เป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำของแม่น้ำปิง ยม น่าน และ

ู
ู
สาขา มีที่ราบลูกฟก (Rolling Plains) ซึ่งเกิดจากการกระทำของลำน้ำเหล่านี้แทรกสลับอยู่ด้วย ภูมิประเทศที่เป็นลูกฟก
อาจเกิดจากการที่แม่น้ำพดพาเอาตะกอน เศษหิน กรวด ทราย ดินมาทับถมพอกพนกัน และบริเวณใด ที่ง่ายต่อการ
ู
ั
กัดกร่อนก็ถูกน้ำชะพาไป ทำให้ภูมิประเทศเป็นลูกคลื่น มีเนินเตี้ยๆ สลับกับที่ลุ่มที่ถูกน้ำพดพาไป ภูมิประเทศที่เป็น
ั
เนินลูกคลื่นแบบนี้มักพบในบริเวณที่อยู่ระหว่างกลางลำแม่น้ำแต่ละสายที่ไหลขนานกันลงมา ทำให้เกิดเป็นต้นน้ำ