Page 33 - อุตุนิยมวิทยาเพื่อการบิน1

32

่
Frontal inversion จะพบในบริเวณทีเกิดแนวปะทะอากาศ ทั้งในแนวปะทะอากาศเย็น และในแนว
่
่
่
ปะทะอากาศอุ่น เมือมวลอากาศเย็นเคลือนตัวเข้าไปใต้มวลอากาศอุ่น หรือเมือมวลอากาศอุ่นเคลือนตัวไป
่
ซ้อนทับบนมวลอากาศเย็นก็ตาม จะท าให้เกิดชั้นอุณหภมิกลับเหนือบริเวณนั้นเสมอ และจะสังเกตได้ว่าใน
ู
้
้
ระดับของ Frontal inversion นั้นความชืนจะเพิ่มขึน
้
ั
Turbulence inversion เกิดเมือมีลมร้อนพัดไปบนพื้นดินหรือพืนนาที่เย็นกว่า ท าให้เกิดการป่นปวน
่
้
่

้
เล็กนอยในบรรยากาศระดับใกล้ๆ ผิวพื้นโลก และจะพบชั้นอุณหภมิกลับเหนือบรรยากาศระดับใกล้ๆ ผิวพื้น
ู
้
โลกเล็กนอย
้
9.2.3 ระดับอุณหภมิเท่า (An isothermal layer) เกิดขึนได้ในบางโอกาสเปนชั้นทีไม่หนานัก
่
ู
็
่
มีอุณหภมิคงทีไม่เปลียนแปลงตามระยะสูง
ู
่
9.2.4 การเปลียนแปลงอุณหภมิแบบอะเดียเบติด (Adiabatic process) เปนการเปลียนแปลง
่
็
่
ู
่
ู
ู
้
อุณหภมิทีเกิดขึนภายในก้อนอากาศ (Air parcel) โดยไม่ได้รับอิทธิพลจากอุณหภมิภายนอก (รายละเอียดใน
่
บทที 7)

10. การหยั่งอุณหภูมิในบรรยากาศ (Temperature sounding)
้
ู
สถานีตรวจอากาศหลายแห่งจะท าการหยั่งอุณหภมิของบรรยากาศขึนไปจนถึงระยะสูง 20-30 กม.
ู
็
่
เปนประจ าทุกวัน วันละสองครั้ง โดยใช้ Radiosonde ซึ่งประกอบด้วยบอลลูนทีมีเครืองวัดอุณหภมิ, ความกด
่
่
อากาศ, ความชื้น กับเครืองส่งสัญญาณวิทยุเล็กๆ ติดขึ้นไปด้วย ค่าทีตรวจวัดได้จะถูกส่งลงมายังสถานี
่
้
ภาคพืนดิน แต่มนษย์เราก็ยังต้องการข้อมูลของบรรยากาศมากขึนกว่าทีได้รับอยู่ จึงมีการตรวจหยั่ง
ุ
้
่
่
บรรยากาศด้วยวิธีอืนๆ อีกเช่นการตรวจโดยเครืองบิน, การใช้บอลลูนขนาดใหญที่มีอุปกรณสร้างแผนภมิ
ู
่
์
่
ู
้
้
อัตโนมัติติดขึนไปด้วย หรือให้ผู้ตรวจขึนไปกับบัลลูนเปนต้น แผนภมิโครงสร้างทางอุณหภมิในบรรยากาศแต่
็
ู
ละระดับจะแสดงลักษณะแบบใดแบบหนึงใน 3 ลักษณะคือ :-
่
ก. อุณหภมิลดลงตามระยะสูง (Temperature lapse)
ู
ู
ู
ข. อุณหภมิเพิ่มขึนตามระยะสูง (อุณหภมิกลับ) (Temperature inversion)
้
ู
ค. อุณหภมิคงทีตามระยะสูง (Isothermal)
่
่
ู
ู
จากแผนภมิโครงสร้างทางอุณหภมิในบรรยากาศซึงได้จาก Radiosonde ในแถบละติจูดกลางนั้นเรา
่
จะสามารถเห็นความแตกต่างระหว่างบรรยากาศสองชั้นแรกของโลกได้อย่างชัดเจน ที่ระดับต ากว่า 11 กม.
ู
่
ลงมาซึ่งเปนชั้น Troposphere นั้น โดยทั่วไปแล้วจะมีลักษณะของการลดอุณหภมิตามระยะสูงทีระดับ11 กม.
็
็
้
จะมีลักษณะอุณหภมิคงที่ตามระยะสูงให้เห็นอย่างชัดเจนซึงเปนชั้น Tropopause นั่นเอง และถัดขึนไปก็เปน
่
็
ู
ู
Stratosphere ซึงอุณหภมิจะเกือบคงที่ขึนไปจนถึงระดับ 20 กิโลเมตร จากนั้นอุณหภมิจะเพิ่มตามระยะสูง
ู
่
้
การตรวจหยั่งอุณหภมิในบรรยากาศเกือบทุกครั้งจะแสดงคุณสมบัติทางอุณหภมิของบรรยากาศชั้นล่างของ
ู
ู
โลกดังนี ้
º
º
ู
ุ
ก. Troposphere อุณหภมิลดลงตามระยะสูงด้วยอัตราประมาณ 2 C/1,000 ฟต (6-8 C/1 กม.) อาจมี
็
ู
่
ชั้นของอุณหภมิกลับหรืออุณหภมิคงทีตามระยะสูงอยู่บ้างเปนชั้นบางๆ หรืออาจหนาได้ถึง 1 กิโลเมตร
ู
ข. Tropopause อุณหภมิค่อนข้างคงทีตามระยะสูง ระดับของ Tropopause จะเปลียนแปลงไปตาม
่
่
ู
่
ฤดูกาลด้วย ในฤดูหนาวจะอยู่ต ากว่าฤดูร้อน
ค. Stratosphere ชั้นล่าง มีอุณหภมิค่อนข้างคงที่ตามระยะสูง หรือมิฉะนั้นก็มีอุณหภมิเปลี่ยนแปลง
ู
ู
้
ตามระยะสูงเพียงเล็กนอย